عباس قديانى

36

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

شخص اخير دقيقا معلوم نيست . نيز - ديلميان . آل برهان - بنى مازه از خاندانهاى مشهور و بزرگ بخارا در قرن ششم ه . ق . گذشته از رياست مذهبى ، در بعضى مواقع بزرگان اين خاندان مقام امارت بخارا را نيز داشته‌اند . و در اواخر دولت قراختاييان ، امور بخارا به كلى در اختيار آنها بود ، و آنها به قراختاييان ، باج مىگذاردند . چون جد بزرگ اين خاندان امام برهان الدين عبد العزيز ابن مازه نام داشته است اين سلاله را هم آل برهان و هم بنى مازه خوانده‌اند . آل تبان - تبانيان آلتمغا اصطلاح مغولى به معنى مهر سرخ ، مهر مربعى كه به تقليد از روى مهر چينيان ساخته شد . اين مهر را با مركب سرخ مىآلودند و بر فرمانها و مكتوبات مىزدند . هنگام سلطنت غازان خان به مناسبت مسلمان شدن او « آلتمغا » را به صورت دايره درآوردند و بر آن نام خداوند و رسول او محمد ( ص ) را نقش كردند . نيز - آل تمغا . آل تمغا ( آلتمغا ) واژه‌اى مغولى و مركب است از « آل » - سرخ و « تمغا » - مهر و نشان و در دو معنى به كار مىرفته است : 1 - مهرى كه در زمان ايلخانان ( 756 - 654 ) و سپس در دورهء جلايريان ( 814 - 736 ) غالبا نامهاى اميران آل برهان